Περίοδος συλλογής σπόρων και μοσχευμάτων

πηγή: ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΔΑΣΩΣΕΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ

(κλικ στην εικόνα για μεγέθυνση)

Εξόρμηση Σάββατο 26/9/2009

πηγή: ΔΙΚΤΥΟ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΕΝΔΡΟΦΥΤΕΥΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ

Το Σάββατο, 26 Σεπτεμβρίου 2009 θα πραγματοποιηθεί δράση συλλογής σπόρων Κοκορεβυθιάς στη Δυτική Αττική. Βρήκαμε ένα σημείο με πλούσια βλάστηση και Κοκορεβυθιές (Pistacia Terebinthus) με ώριμους καρπούς. Αν ενδιαφέρεστε να συμμετέχετε, στείλτε μας e-mail για να κανονίσουμε τα σημεία συνάντησης. Επίσης, αν δεν διαθέτετε μεταφορικό μέσο και θέλετε να συμμετέχετε, ενημερώστε μας να το οργανώσουμε.Μέσα στην εβδομάδα, θα έχουμε και τις απαντήσεις για σημεία με Κοκορεβυθιές εντός του κέντρου της Αθήνας, αλλά και για τη δυνατότητα (έγκριση από αρμόδιους φορείς) συλλογής κουκουναριών ελάτης.

«Οπου φυτεύεται ένα δάσος κλείνει μια φυλακή»

πηγή: IOSPRESS, 19/09/09

**«Οπου φυτεύεται ένα δάσος κλείνει μια φυλακή», θα μπορούσε να είναι το σλόγκαν μιας νέας αντίληψης για το τι μπορεί να σημαίνει μια πράσινη ανάπτυξη. 
Είναι γνωστό ότι στα πλαίσια της διασφάλισης της «ασφάλειας και της τάξης των πολιτών» οι κατατρεγμένοι πρόσφυγες και μετανάστες κρατούνται στοιβαγμένοι σε στρατόπεδα και φυλακές κάτω από άθλιες συνθήκες μέχρι να εξεταστεί η αίτησή τους για άσυλο ή μέχρι να διωχτούν κακήν κακώς πίσω στις φτωχές και εμπόλεμες χώρες τους.

**Τα χρήματα που (υποτίθεται ότι) ξοδεύει το ελληνικό κράτος για να τους δώσει τα απαραίτητα (τροφή και νερό) ή για να λειτουργήσει τα στρατόπεδα συγκέντρωσης (όσο κι αν τα τσεπώνουν στην πορεία κάποιοι εργολάβοι, φύλακες, κ.λπ.) είναι πολλά και τα «ανταποδοτικά οφέλη» μηδενικά. Από την άλλη μεριά, η ΕΕ, έχοντας αντιληφθεί τις άθλιες συνθήκες κράτησής τους είναι αναγκασμένη να κωφεύει στις κραυγές των ελληνικών κυβερνήσεων για οικονομική βοήθεια, ενώ όλες οι εκθέσεις διεθνών οργανισμών για τα στρατόπεδα είναι καταδικαστικές για την Ελλάδα.

**Ο εθελοντισμός λίγων πολιτών δεν αρκεί για την αποκατάσταση των δασών. Με ένα μεροκάματο, λοιπόν, σε άνεργους μετανάστες που βρίσκονται στην Ελλάδα θα μπορούσε η ελληνική πολιτεία να επέμβει σε καμένες δασικές περιοχές με δεντροφυτεύσεις και καθαρισμούς, αλλά και επιτήρηση και φροντίδα. Οι άνεργοι μετανάστες θα έβρισκαν απασχόληση, ενώ το ελληνικό κράτος θα εξοικονομούσε μεγάλα ποσά από τα έξοδα κατασκευής στρατοπέδων-φυλακών και κράτησης των μεταναστών. Ενα τρίμηνο λόγου χάρη πιλοτικό πρόγραμμα για μετανάστες χωρίς ή με χαρτιά που στόχο έχει να αποκαταστήσει το περιβάλλον είναι σίγουρο ότι θα εξασφάλιζε και ευρωπαϊκά κονδύλια, αλλά και τη συναίνεση του φοβισμένου έλληνα «νοικοκύρη».

**Με την καθοδήγηση ειδικών για τα δάση και τους καθαρισμούς των περιοχών που χαρακτηρίζονται Natura και με μια προσωρινή απασχόληση αυτών που συνωστίζονται στο κέντρο της Αθήνας και ενοχλούν τους φιλήσυχους πολίτες θα μπορούσε ένας μη-Σουφλιάς υπουργός ή ένας μη-Κακλαμάνης δήμαρχος να έχει σοβαρά αποτελέσματα.

**Αρκεί φυσικά να μην αναλάβει κάποιο golden boy ή μια διορισμένη επιτροπή εργολάβων την εκπόνηση και υλοποίηση ενός τέτοιου προγράμματος, αλλά άνθρωποι που γνωρίζουν και που με τη βοήθεια των οικολογικών οργανώσεων και τα δίκτυα μεταναστών θα οργανώνουν τις ομάδες που θα χρειάζεται η κάθε καμένη περιοχή και μετά θα τις διοχετεύουν εκεί με τα φτυάρια και τις τσάπες και με ένα μεροκάματο που θα εξασφαλίζει την αξιοπρεπή παραμονή των μεταναστών για όσο διάστημα εξετάζονται οι αιτήσεις τους.

**Κι αν δεν πείθεται κάποιο από τα οικονομικά στελέχη του κράτους για το πόσο συμφέρουσα είναι μια τέτοια λύση, αρκεί και μία πρωτοβουλία ενός δημάρχου σε μια καμένη περιοχή για να το αποδείξει. Μήπως ζητάμε πολλά από ένα κράτος που προκάλεσε τον εμπρησμό του καταυλισμού των μεταναστών στην Πάτρα (βλ. φωτογρ.) πριν από λίγους μήνες;

Γκρίνια τέλος, ώρα για πράξεις

πηγή:  ΔΙΚΤΥΟ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΕΝΔΡΟΦΥΤΕΥΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ
 

Μετά από εκτεταμένη συζήτηση με την Διεύθυνση Αναδασώσεων Αττικής, όπου μας παρουσιάστηκαν οι τρόποι με τους οποίους θα μπορούσαμε να συνεισφέρουμε εθελοντικά σε εργασία για την επιτάχυνση των αναδασώσεων στις καμένες περιοχές (και της Πάρνηθας, για όσους έχουν ιδιαίτερη σχέση με το εν λόγω βουνό), ξεκινάμε εξόρμηση συλλογής σπόρων τους οποίους θα αξιοποιήσουμε ποικιλοτρόπως.

1. Θα φυτέψουμε εμείς (στο χώρο του ο καθένας) κάποια είδη που έχουν εύκολη καλλιέργεια και θα τα παραδώσουμε στη Διεύθυνση όταν πια μεγαλώσουν τα "βλαστάρια" μας, ή θα τα φυτέψουμε εμείς σε κάποια αναδάσωση της Δ.Α.Α. (μετά από τουλάχιστον 1,5 χρόνο, και πριν μεγαλώσουν τόσο ώστε να είναι ακατάλληλα...) κατόπιν συνεννόησης μαζί τους.

2. Θα προσφέρουμε στη Δ.Α.Α. τους πιο εξειδικευμένους σπόρους (ελάτη, δρυς κ.α.), τους οποίους εμείς δεν είμαστε σε θέση να καλλιεργήσουμε (έχουν χαμηλά ποσοστά βλάστησης και θέλουν ειδικό χώμα και συνθήκες ανάπτυξης...).

3. Θα συμμετάσχουμε σε δενδροφυτεύσεις, κυρίως κάποιες ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ, οπότε όποιος έχει λίγο χρόνο (ελεύθεροι επαγγελματίες, κ.λπ.) ας μας το δηλώσει για να δούμε τον αριθμό των ατόμων. Θα γίνουν και ΣΚ, αλλά μάλλον με συνεργασία και άλλων φορέων (πχ ΣΠΑΠ), λόγω έλλειψης προσωπικού στην Δ.Α.Α. και κονδυλίων για να πληρωθούν όσοι δουλεύουν Κυριακές... Αν κάποιοι από εσάς που διαβάζουν την ανάρτηση διοργανώνουν δενδροφυτεύσεις, στείλτε μας mail να συμμετέχουμε και εμείς.

4. Γνωρίζει κανείς το δένδρο "Κοκορεβιθιά" (Pistacia Terebinthus); Μοιάζει με μαστιχόδεντρο, φύεται και στην Μυτιλήνη, και είναι κατάλληλο για τις αναδασώσεις. Οι σπόροι του -κόκκινοι, που παίρνουν βαθύ κυανό κατά την ωρίμανση και είναι βρώσιμοι- συλλέγονται τώρα, οπότε αν κάποιος το ξέρει ας μας δώσει τα φώτα του (δεν έχουμε εικόνα).

Τα είδη σπόρων που χρειαζόμαστε τόσο για να φυτέψουμε όσο και για να διαθέσουμε στην Δ.Α.Α. είναι Κουτσουπιά (έχουμε κάποια, αλλά χρειαζόμαστε περισσότερα), Χαρουπιά (πρέπει να έχει στο άλσος του Φιλοπάππου, πάνω από το Θησείο, αν κάποιος γνωρίζει περισσότερα ας στείλει mail), Αγριαμυγδαλιά (αμύγδαλο δηλαδή), και βέβαια Ελάτη (περιοχών με παρόμοιες κλιματικές συνθήκες όπως της Πάρνηθας, π.χ. Κιθαιρώνας), Κοκορεβιθιά (λέγεται ότι υπάρχει στο Άλσος Συγγρού στο Μαρούσι), ποικιλίες Δρυός (διάφορα μέρη, κυρίως εκτός Αττικής), κ.α. Οι σπόροι Δρυός συλλέγονται από Δεκέμβριο, οπότε έχουμε χρόνο.

Αυτό σημαίνει ότι προσεχώς θα κάνουμε ημερήσιες εκδρομές για τους σπόρους. Η συγκομιδή των κώνων (κουκουνάρια) της Ελάτης είναι ιδιαίτερα δύσκολη, πρέπει να γίνεται προσεκτικά για να μην προκαλέσει ζημιά στο δένδρο, και οφείλουμε πρώτα να κάνουμε μια έρευνα στα μέρη που γνωρίζουμε ότι υπάρχουν τέτοιου είδους έλατα γιατί δεν καρποφορούν κάθε χρόνο. Αν γνωρίζετε κάτι για τοποθεσίες που βρίσκονται ελατόδενδρα, ενημερώστε μας. Είναι πολύ σημαντικό να γίνει, γιατί η αναδάσωση της Πάρνηθας προχωράει πολύ αργά λόγω έλλειψης σπόρων ελάτης, συναφούς είδους με αυτό που προϋπήρχε (λ.χ. τα ελατόδενδρα που φύονται στη Δίρφη ή το Μαίναλο δεν είναι κατάλληλα, όπως μας εξήγησαν οι δασολόγοι της Δ.Α.Α.).

Επειδή οι πληροφορίες παρουσιάζονται πολύ συνοπτικά, ενημερώνουμε κάθε ενδιαφερόμενο ότι η πρώτη εξόρμηση γίνεται την ΚΥΡΙΑΚΗ 13/9 για σπόρους, εντός των ορίων της Αττικής. Αν ενδιαφέρεστε στείλτε ένα mail στο greenitover@gmail.com, να σας ενημερώσουμε για την ώρα και τα σημεία συνάντησης. Μάλλον πάμε για κουκουναριά, πριν σαπίσουν οι σπόροι από τις βροχές...

Τα υπόλοιπα τα λέμε από κοντά.

Μοναδική λύση η «επιστροφή» στη βελανιδιά

πηγη: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Της Λινας Γιανναρου

Κάποτε, τα δάση της βελανιδιάς προστατεύονταν από τις Δρυάδες, νύμφες που γελούσαν με τη βροχή, έκλαιγαν όταν τα δέντρα έχαναν τα φύλλα τους και πέθαιναν μαζί τους όταν αυτά κόβονταν. Τα χρόνια όμως πέρασαν και η όμορφη βελανιδιά εγκαταλείφθηκε και από θεούς και από... ανθρώπους, που με την ανελέητη υλοτόμηση, τις εκχερσώσεις και την επέκταση των οικισμών τους περιόρισαν δραματικά τα δάση της σε ελάχιστες περιοχές της χώρας. Κάτι όμως φαίνεται ότι ήξεραν οι αρχαίοι...

Στο ζοφερό σκηνικό που έχει διαμορφωθεί μετά και τις τελευταίες πυρκαγιές της Αττικής, η «επιστροφή στη βελανιδιά» διαφαίνεται ως η μόνη λύση. Κι αυτό γιατί, εκτός από τη φυσική τους ομορφιά και την ιδιότητά τους να εξασφαλίζουν οικολογική ισορροπία όπου και να αναπτύσσονται, τα δάση βελανιδιάς διαθέτουν δύο σημαντικά και άκρως κρίσιμα στις μέρες μας χαρακτηριστικά: δεν είναι εύφλεκτα και επιπλέον βλαστάνουν ταχύτατα έπειτα από πυρκαγιά.

Πολλαπλά οφέλη

Στα αρμόδια γραφεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης βρίσκεται ήδη πρόταση για την αποκατάσταση των καμένων περιοχών με βελανιδιές, την οποία υιοθετεί και η Πανελλήνια Ενωση Δασολόγων. Η πρόταση έχει συνταχθεί από τον ανεξάρτητο ερευνητή κ. Βαγγέλη Ευθυμίου, ο οποίος μίλησε στην «Κ» για τα πολλαπλά οφέλη μιας τέτοιας παρέμβασης. «Τα περισσότερα είδη βελανιδιάς καίγονται πιο δύσκολα από τα πεύκα που επικρατούν στα δάση της Αττικής, ενώ χάρη στο τεράστιο ριζικό σύστημα που αναπτύσσει (σ.σ. μπορεί να φτάσει ώς τα 10 μέτρα βάθος), η βελανιδιά λειτουργεί και σαν μια μεγάλη αποθήκη νερού. Με τη διαπνοή των φύλλων αυξάνει την υγρασία στο περιβάλλον και ταυτόχρονα ψύχει την ατμόσφαιρα. Ετσι, σε μεγάλες εκτάσεις γύρω από την Αττική θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να λειτουργήσει ως το τέλειο κλιματιστικό για το Λεκανοπέδιο».

Σύμφωνα με τον ίδιο, μάλιστα, η αναδάσωση με βελανιδιές δεν απαιτεί αγορά φυτών από φυτώρια, αφού η σπορά με βελανίδια και η κάλυψη με μόλις 2 εκατοστά χώμα αρκούν για την ανάπτυξη ενός δάσους. «Συμφωνώ απόλυτα με την ιδέα», τόνισε στην «Κ» ο κ. Νίκος Μπόκαρης, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Δασολόγων Δημοσίων Υπαλλήλων. «Πιστεύω ότι είναι απαραίτητο το θέμα να εξεταστεί από τους αρμόδιους φορείς και να εκδοθεί άμεσα εγκύκλιος για την εφαρμογή του, έστω και πιλοτικά». Οπως υποστηρίζει μάλιστα, ιδιαίτερα χρήσιμο θα ήταν να γίνουν φυτεύσεις γύρω από τους οικισμούς του Λεκανοπεδίου, «κάτι σαν φυσική αντιπυρική ζώνη». Το εγχείρημα, βέβαια, έχει τις δυσκολίες του. Οπως επισημαίνει και ο κ. Ευθυμίου, είναι ανάγκη λήψης μιας γενναίας απόφασης για την προστασία των νέων δασών από τη βόσκηση για διάστημα τουλάχιστον μιας δεκαετίας. «Αντίθετα, μετά το πέρας της δεκαετίας, η παρουσία της κτηνοτροφίας είναι απαραίτητη για την καλλιέργεια του δάσους».

Χρειάζεται σχέδιο

Σε κάθε περίπτωση, η αναδάσωση των καμένων εκτάσεων στη βορειοανατολική Αττική χρειάζεται να γίνει με σχέδιο. «Υπάρχει ο φόβος ότι εξαιτίας της πίεσης να προχωρήσουν τα έργα, αλλά και επειδή βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο, οι αναδασώσεις να ξεκινήσουν χωρίς μελέτες και σχεδιασμό», επισημαίνει ο κ. Μπόκαρης. «Μάλιστα, φοβούμαι ότι θα γίνουν ενέργειες στο όριο της αυθαιρεσίας. Δεν είναι όμως ώρα για τσαπατσουλιές. Τα έργα πρέπει να γίνουν με τρόπο συστηματικό και τεχνικά άρτιο. Είναι αδιανόητο να μιλούν σήμερα οι μηχανικοί και όχι οι δασολόγοι».

Μεικτά δάση, ανθεκτικά στις πυρκαγιές

πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Η δημιουργία τους κατά τις αναδασώσεις θα προστατεύσει τις εκτάσεις και θα τονώσει την πτερωτή πανίδα

Tης Τανιας Γεωργιοπουλου

Οι πευκώνες αποτελούσαν πάντοτε βασικό συστατικό του αττικού τοπίου, λιγότερο ή περισσότερο, ανάλογα με την ανθρώπινη παρέμβαση κατά εποχές. Αν είχε γίνει διαχείριση των πευκοδασών και οι αναγκαίες αραιώσεις, θα αποφεύγαμε ένα μεγάλο αριθμό πυρκαγιών ή όσες εκδηλώνονταν δεν θα είχαν τόσο καταστροφικές συνέπειες.
Το 16,8% του συνόλου των ελληνικών δασών είναι κυρίως χαλέπιος και τραχεία πεύκη. Ωστόσο, όπως τονίζουν οι επιστήμονες θα μπορούσαμε σε ορισμένα σημεία να δημιουργήσουμε ένα μεικτό δάσος πιο ανθεκτικό στη φωτιά.
Ετσι και αλλιώς σε μεγάλα τμήματα των καμένων εκτάσεων (περίπου 50.000 στρέμματα εκτιμούν οι δασολόγοι) θα χρειαστεί να επέμβουμε με αναδασώσεις εάν θέλουμε να ξαναγίνει δάσος, καθώς πρόκειται για εκτάσεις που έχουν καεί τουλάχιστον δύο φορές σε λιγότερο από 10 χρόνια. Δει δη χρημάτων βέβαια, καθώς τα στρέμματα που αναδασώνονται βαίνουν μειούμενα κάθε χρόνο, λόγω έλλειψης κονδυλίων, πολλώ δε μάλλον που ένα μεικτό δάσος για να φυτευτεί κοστίζει περισσότερο.
Το πεύκο αμέσως μετά τη φωτιά εφόσον είναι αρκετά ώριμο έχει τη δυνατότητα να αναγεννηθεί. Ωρες μόνο μετά την πυρκαγιά τα κουκουνάρια που έχουν σκάσει αφήνουν σπόρους που θα δημιουργήσουν τα νέα πεύκα. Ομως κανονικά θα έπρεπε το νέο δάσος να αραιωθεί, καθώς τα νεαρά δέντρα φυτρώνουν πολύ κοντά το ένα στο άλλο δημιουργώντας πολύ εύφλεκτες συνθήκες. «Αν το πευκοδάσος καθαριστεί και δεν υπάρχει υπόροφος βλάστηση, η πυρκαγιά όταν ξεσπάσει θα μείνει στο έδαφος και δεν θα καταστρέψει τα δέντρα».
Το θέμα της διαχείρισης των δασών είναι βασικά οικονομικό. Εφόσον δεν προκύπτει κέρδος από τις εργασίες εντός του δάσους -όπως παλαιότερα συνέβαινε με τους ρητινοσυλλέκτες- το κράτος πρέπει να καταβάλλει κονδύλια χωρίς άμεσο και εμφανές κέρδος.
Το πεύκο είναι η εύκολη λύση, καθώς αναγεννάται εύκολα μόνο του και επιβιώνει σε ξηροθερμικά και υποβαθμισμένα εδάφη. Οτιδήποτε άλλο απαιτεί σημαντικές παρεμβάσεις τουλάχιστον το πρώτο χρονικό διάστημα.

Χρειάζεται μελέτη

«Ενα μεικτό δάσος, είναι ασφαλώς ανθεκτικότερο στην πυρκαγιά και επίσης δίνει περισσότερη τροφή στην πτερωτή πανίδα. Μπορούμε στις αναδασώσεις να μην χρησιμοποιήσουμε χαλέπιο πεύκη σε κάποια σημεία», τονίζει στην «Κ» ο κ. Γεώργιος Λυριντζής, διευθυντής του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών Αθηνών. «Αν και δεν πρόκειται για φυτά πολύ απαιτητικά, χρειάζεται ωστόσο να προηγηθεί μελέτη για τις δυνατότητες του εδάφους σε συγκεκριμένα σημεία να υποστηρίξει αυτά τα φυτά», συμπληρώνει. Ο κ. Λυριντζής προτείνει να φυτευτούν δέντρα που αποτελούν συστατικά στοιχεία του μεσογειακού τοπίου, όπως η κουκουναριά, η βελανιδιά, η χοώδης δρυς, η αργιά, η ιτιά, η κουτσουπιά, η δάφνη του Απόλλωνα, η χαρουπιά αλλά και το κυπαρίσσι, το οποίο «εδώ στην Ελλάδα το έχουμε συνδέσει με συγκεκριμένους χώρους, αλλά θα ταίριαζε», προσθέτει.
Οσον αφορά τη θαμνώδη βλάστηση, μπορούν επίσης να φυτευτούν πουρνάρι, χρυσόξυλο, σχίνο, κουμαριά, γλιστροκουμαριά, πιξάρι, ρείκια, πυράκανθος, λιγούστρο και στις υγρότερες θέσεις, πικροδάφνη, λυγαριά, μυρτιά και σπάρτα για σταθεροποίηση του εδάφους.
Οπως τονίζει ο κ. Λυριντζής οι παρεμβάσεις αυτές μπορούν να γίνουν περίπου στο 25% της έκτασης όπου πρόκειται να πραγματοποιηθούν αναδασώσεις, εφόσον βέβαια δοθούν τα αναγκαία κονδύλια.
Θα πρέπει ωστόσο να αποφύγουμε το πλατάνι επειδή προσβάλλεται από μια ασθένεια και μπορεί να καταστραφεί εύκολα, αφού αυτή η ασθένεια έχει τη δυνατότητα να μεταφέρεται εύκολα. Ο διευθυντής του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών Αθηνών, λέει «όχι» στα ξενικά φυτά, όπως ευκάλυπτους, ακακίες, αείλανθους «γιατί είναι ξένα ως προς τη δική μας χλωρίδα».
Τονίζει εξάλλου ότι εφόσον πρόκειται για δάσος πρέπει να αποφευχθούν είδη, τα οποία μέσα σε κάποιο χρονικό διάστημα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από κάποιους για να αποδείξουν δικαιώματα κυριότητας, όπως οι ελιές, οι αγριελιές, οι αμυγδαλιές, οι συκιές ή οι μουριές.

Μέθοδος... ελαιόδεντρων

Η φύτευση ελαιόδεντρων και μάλιστα αρκετά μεγάλων, σε καμένες δασικές εκτάσεις είναι μια συνήθης τακτική καταπατητών που έτσι προσπαθούν να αποδείξουν ότι στην πραγματικότητα πρόκειται για καλλιεργήσιμες εκτάσεις, για χωράφια που δυνητικά στο μέλλον θα μπορούσαν να οικοδομηθούν.
Δεδομένου ότι δεν υπάρχει δασολόγιο και άρα δεν είναι αυστηρά οριοθετημένα και καταγεγραμμένα τα δάση και οι δασικές εκτάσεις, τα όρια των χωραφιών που βρίσκονται εντός ή κοντά στο δάσος, συχνά επεκτείνονται διά αυτής της μεθόδου.